Ujście Amazonki

Amazonka (Rio Amazonas, Río Amazonas) - rzeka w Ameryce Południowej z największym dorzeczem na świecie (o powierzchni ok. 7 mln km²) i największych zasobach wodnych.

Płynie przez Peru, Brazylię i częściowo, jako rzeka graniczna, przez Kolumbię. Źródła Amazonki znajdują się w Andach, skąd rzeka płynie w kierunku wschodnim przez Nizinę Amazonki. Amazonka posiada kilka rzek źródłowych, w zależności od przyjęcia jednej z nich za główną, podaje się różną długość. Najczęściej za rzekę źródłową przyjmuje się Ukajali, rzadziej Marañón. Według pomiarów peruwiańskich Amazonka jest najdłuższą rzeką świata. Razem z Ukajali i Carhuasanta liczy 7100 km. Natomiast długość Amazonki wraz z Marañón wynosi około 6400 km.

W środkowym biegu, od ujścia Yavari / Javari do ujścia Rio Negro, Amazonka nazywana jest Solimões. Szerokość rzeki dochodzi w środkowym biegu do 20 km, zaś w biegu dolnym do 100 km. Ujście Amazonki do Atlantyku ma postać rozległej delty z licznymi, oddzielonymi od siebie, ramionami - nie mamy tu jednak do czynienia z klasycznym ujściem deltowatym. Największe z ramion mają charakter estuariów, rozpoczynających się nawet 350 km od oceanu. Przy ujściu rzeka ma prawie 80 km szerokości.

Maksymalny przepływ przy ujściu dochodzi do 300 tys. m³/s (średni roczny wynosi ok. 120 tys. m³/s). Tak duże masy słodkiej wody powodują wysładzanie wody oceanicznej w odległości do 400 km od ujścia. Ze względu na różnice w pojawianiu się deszczów zenitalnych na półkuli północnej i południowej Amazonka wzbiera dwukrotnie w ciągu roku.

Dopływy

Główne prawostronne dopływy Amazonki to

* Ukajali
* Jaruá
* Purus
* Madeira
* Tapajós
* Xingu
* Tocantins

Główne lewostronne dopływy Amazonki to

* Napo
* Putumayo / Içá
* Caquetá / Japurá
* Rio Negro